Ειδήσεις‎ > ‎

Τοποθέτηση με θέμα:Έρευνα και καινοτομία, στόχοι, προβλήματα και προοπτικές

αναρτήθηκε στις 14 Φεβ 2011, 7:46 π.μ. από το χρήστη News 2

Τοποθέτηση του Προέδρου της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής και Βουλευτή Λευκωσίας  Νίκου Τορναρίτη με θέμα: Έρευνα και καινοτομία, στόχοι, προβλήματα και προοπτικές

(Αυτεπάγγελτη εξέταση, 17.11.2009, Αρ.Φακ.23.04.026.322-2009)

 

 

Έχω προχωρήσει στην εγγραφή για αυτεπάγγελτη εξέταση αυτού του θέματος γιατί θεωρώ ότι η Κύπρος έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα να προχωρήσει με πρόγραμμα, στόχους και ταχύτερους ρυθμούς στην εφαρμογή, στην πράξη της κοινωνίας της γνώσης.

 

Η ΕΕ, στο πιο υψηλό επίπεδο αυτό του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υιοθέτησε τη Στρατηγική Ευρώπη 2020 και έθεσε στόχους για ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητάς της και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας κυρίως για τους νέους.


Οι στόχοι συνοψίζονται ως ακολούθως:

Η ΕΕ για να αποκτήσει μια δυναμική οικονομία, να ξεπεράσει την οικονομική κρίση και να επιτύχει στο σκληρό διεθνή ανταγωνισμό, θέτει τρεις τομείς προτεραιότητας:

-  την έξυπνη ανάπτυξη,

-  τη θεμελίωση της οικονομίας στη γνώση και την καινοτομία, και

-  τη βιώσιμη ανάπτυξη.

 

  Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η ΕΕ καταγράφει ως μετρήσιμο στόχο έως το 2020 την επένδυση του 3% του ΑΕΠ της στην έρευνα και την καινοτομία.

 

 

Η ΕΕ στο στρατηγικό έγγραφο της Ευρώπη 2020 εισηγείται την αποφασιστική στροφή στην οικονομία της γνώσης, στηριγμένη στην εξειδίκευση, τις νέες τεχνολογίες, την έρευνα και την καινοτομία. Καλεί δε τα κράτη μέλη να καταρτίσουν το δικό τους Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής για να επιτύχουν τους στόχους αυτούς.

 

 

Ερωτώ λοιπόν:

Ποιο είναι αυτό το εθνικό σχέδιο; Υπάρχει; Τί περιλαμβάνει και με ποιο τρόπο θα επιτευχθούν οι στόχοι του;

 

Από τότε που μπήκαμε στην ΕΕ, η Κύπρος καταγράφει μία από τις χειρότερες επιδόσεις στον τομέα των επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία. Είμαστε ανάμεσα στους τελευταίους.

Υπάρχει κανείς που νιώθει ότι θα πρέπει επιτέλους να γίνει ένας απολογισμός; Εγώ πιστεύω ότι δεν αξίζει στην Κύπρο μας να είναι τελευταία, τη στιγμή που το μορφωτικό επίπεδο του λαού μας υποβάλλει ακριβώς το αντίθετο:

Να είμαστε ανάμεσα στους πρώτους και στους πρωταγωνιστές.

Το επιβάλλει επίσης το μέγεθός μας:

Μπορούμε αν ληφθούν οι πολιτικές αποφάσεις και υπάρξει νέο όραμα και προσανατολισμός.

 

Προτείνω και πάλι να θέσουμε τουλάχιστον ένα άμεσο εφικτό και μετρήσιμο στόχο. Να φύγουμε από τον πάτο του 0,43% (ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ ΣΕ 0,32% Δημόσιες Δαπάνες + 0,11% Ιδιωτικές) και να καταρτίσουμε το σχέδιο που θα μας φέρει τουλάχιστον στη βάση: 1%.

Αυτό όμως σημαίνει ότι θα πρέπει να θέσουμε σε εφαρμογή ένα πλήρες σχέδιο για μετατόπιση ισχυρών δαπανών του ΑΕΠ από παραδοσιακούς και μη παραγωγικούς τομείς στην έρευνα και την καινοτομία. Ορισμένοι θα αντιδράσουν. Άλλοι θα προτιμήσουν τη συνήθεια. Άλλοι θα πουν «ενοχλείτε τα βασιλεία μου»!

 

Έχω την ισχυρή πεποίθηση ότι ήρθε η ώρα να πάρουμε αποφάσεις, μάλιστα δεσμευτικές όχι μόνο για την παρούσα, αλλά και την επόμενη κυβέρνηση. Να βάλουμε το στόχο του 1% έως το 2013, να έχουμε μπροστά μας μια γόνιμη 3ετία για να κάνουμε τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Να βγάλουμε το ζήτημα αυτό από τη συνήθη κομματική αντιπαράθεση. Μπορούμε;

 

Γιατί προτείνω ένα τριετές σχέδιο; Για να μας δεσμεύει όλους – και αυτούς που σήμερα κυβερνούν και όποιους έρθουν το 2013 και μετά. Γιατί πρέπει να ξεμπλοκάρουμε το σύστημα της αδράνειας που κυριαρχεί σήμερα και να βάλουμε μέσα φρέσκα μυαλά, από το χώρο των Πανεπιστημίων.

 

Εισηγούμαι επίσης μια ριζική αναθεώρηση του τί συμβαίνει σήμερα στο Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας, τον φορέα που υποτίθεται ότι τάχθηκε να προωθήσει προγράμματα και κίνητρα προς ερευνητές. Σας καλώ να παραμερίσουμε τις γραφειοκρατίες, να εξοβελίσουμε την αυθαιρεσία, τον παραγοντισμό και την ευθυνοφοβία που έστειλε τους επιστήμονες και ερευνητές στα σπίτια τους. Πολλοί ούτε να ακούσουν για ΙΠΕ θέλουν!

 

Το σύστημα που έχει εγκρίνει το Υπουργικό Συμβούλιο στο οποίο συμπεριλαμβάνονται το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΣΕΚ), το Γραφείο Προγραμματισμού (ΓΠ) και το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ). Τη Γραμματεία του ΚΕΣ έχει το ΙΠΕ ενώ τη Γραμματεία του ΕΚΕΣ το ΓΠ. Είναι μάλλον αντιπαραγωγικό και εξαιρετικά γραφειοκρατικό.

 

Τη στρατηγική για την έρευνα και καινοτομία θα πρέπει να χαράζουν οι

επιστήμονες και οι επιχειρηματίες μας και να εγκρίνεται από το Υπουργικό

 

 

Προτάσεις

 

Η ερευνητική προσπάθεια στην Κύπρο θα πρέπει άμεσα να πάρει μπρος με στόχο τις ανάγκες της κοινωνίας και προς τούτο προτείνουμε:

 

•             Την μετατροπή του Κυπριακού Επιστημονικού Συμβουλίου το οποίο σημειώστε ότι έχει συνεδριάσει μια μόλις φορά τον περασμένο Νοέμβριο, στον πολιτικό φορέα που θα αναλάβει να εισηγηθεί και να καταρτίσει την εθνική στρατηγική για την έρευνα.

 

•             Χάραξη δεκαετούς πλάνου για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη με συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους.

•             Άμεσα καθορισμός στόχου του 1% για τις δαπάνες ΕΤΑ σε πολιτικό επίπεδο.

•             Σαφή μέτρα ενθάρρυνσης και ουσιαστικής στήριξης των επιχειρήσεων που εμπλέκονται στην ερευνητική δραστηριότητα.

 

 

Ειδικότερα για την τελευταία πρόταση, που θεωρείται κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας του όλου εγχειρήματος, εξειδικεύουμε περαιτέρω προτείνοντας:

•             Άμεση προώθηση νομοσχεδίου για την εξαίρεση των ερευνητικών δραστηριοτήτων από τη φορολογία.

•             Αναβάθμιση του Σχεδίου Εκκολαπτηρίων Επιχειρήσεων.

•             Δημιουργία εξειδικευμένων χρηματοδοτούμενων ερευνητικών προγραμμάτων ειδικά για επιχειρήσεις.

•             Δημιουργία εξειδικευμένων χρηματοδοτούμενων υποστηρικτικών δράσεων μέσω των οποίων θα υποβοηθείται η εμπλοκή των επιχειρήσεων στην έρευνα.

•             Ανάπτυξη χρηματοδοτούμενων πρωτοβουλιών σύνδεσης της έρευνας που πραγματοποιείται στα πανεπιστήμια με τη βιομηχανία.

 

 

Πέραν των άμεσων πρωτοβουλιών που θα θέσουν την όλη ερευνητική προσπάθεια στην υπηρεσία της κοινωνίας προτείνουμε και ένα δεύτερο επίπεδο πρωτοβουλιών με στόχο την εμβάθυνση των προσπαθειών και την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του εγχειρήματος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού προτείνουμε:

•             Επαναπροσδιορισμό του ρόλου του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας.

•             Δημιουργία Κέντρων Έρευνας σε εξειδικευμένους κλάδους.

•             Σύνδεση της επιλογής του ακαδημαϊκού προσωπικού των δημόσιων Πανεπιστημίων με τις ανάγκες της κοινωνίας.

•             Ολοκληρωμένη πολιτική για την κατοχύρωση των πνευματικών δικαιωμάτων (ευρεσιτεχνίες).

•             Μέτρα περιορισμού της επιστημονικής «ερημοποίησης».

•             Αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της Κύπρου για περιφερειακές συνεργασίες.

 

Την 1 Δεκεμβρίου είχα υποβάλει κάποια ερωτήματα προς τον Υπουργό Παιδείας μετά από γραπτή ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας στις 29.11.2010. Δυστυχώς δεν πήρα απαντήσεις. Γι αυτό σήμερα επαναλαμβάνω τα πιο κάτω ερωτήματα:

 

  1. Το Υ.Π.Π. διαψεύδει ότι οι δαπάνες για ΕΤΑ είναι όντως 0.43%;
  2. Διαψεύδει ότι το πρόγραμμα για τα εκκολαπτήρια δεν άνοιξε παρόλο που υπάρχει σχετική απόφαση;
  3. Διαψεύδει ότι οι χρηματοδοτήσεις του ΙΠΕ για το 2009 και 2010 έχουν παγοποιηθεί;
  4. Διαψεύδει ότι η διαχείριση των Προγραμμάτων του ΙΠΕ και η αποκοπή σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι και 50% των προϋπολογισμών οδήγησε τα Πανεπιστήμια στη βουλή;
  5. Διαψεύδει ότι τα αποτελέσματα των  προσκλήσεων του 2009 δεν ανακοινώθηκαν παρά ένα χρόνο μετά δημιουργώντας εκατοντάδες προβλήματα στους ερευνητές και ειδικά σε νέους διδακτορικούς φοιτητές οι οποίοι βρέθηκαν χωρίς εργασία;
  6. Διαψεύδει ο κ. Υπουργός ότι το 2010 το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας δεν ανακοίνωσε καμιά πρόσκληση για χρηματοδότηση έρευνας το 2010; Διαψεύδει ο κ. Υπουργός ότι πήρε περισσότερο από ένα χρόνο σ αυτή τη κυβέρνηση για να διορίσει νέο Δ.Σ.;

 

 

Κυρίες και κύριοι,

 

 

Η Κύπρος βρίσκεται σήμερα μπροστά σε πρωτόγνωρες προκλήσεις. Βιώνουμε δύσκολες ημέρες και γνωρίζουμε ότι ενδέχεται να γίνουν ακόμα δυσκολότερες στο άμεσο μέλλον. Το κράτος και η κοινωνία οφείλουν να αντιμετωπίσουν τα γεγονότα και να αντιδράσουν θετικά στις προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος με άμεσο, σύγχρονο και αποτελεσματικό τρόπο. Οι δράσεις που θα αναπτυχθούν σε αυτή τη συγκυρία και οι πρωτοβουλίες που θα αναληφθούν τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικής σημασίας για την οικονομία, την εκπαίδευση και γενικότερα την ανάπτυξη της χώρας μας. Με λίγα λόγια, οι αποφάσεις του σήμερα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη Κύπρο του αύριο και τη θέση που θα καταλάβει στην Ε.Ε.

 

Είμαι πεπεισμένος ότι η Κύπρος μπορεί να τοποθετήσει τη γνώση στην πρώτη γραμμή, να την κάνει πρωταγωνιστή στην παραγωγή αποτελέσματος και επιβράβευσης. Είναι ο μόνος τρόπος για να μπορεί η Κύπρος να κρατήσει τα παιδιά της που έρχονται από τα πανεπιστήμια και αποτελούν το εθνικό κεφάλαιό της.

 

Η κοινωνία της γνώσης δημιουργεί περισσότερες και ποιοτικότερες θέσεις εργασίας για τους νέους ανθρώπους. Οι εργαζόμενοι στην οικονομία της γνώσης αμείβονται καλύτερα γιατί προσφέρουν ένα πιο ανταγωνιστικό προϊόν στηριζόμενο στις γνώσεις και στο ταλέντο τους.

 

Για να φτάσουμε όμως στο επιθυμητό αποτέλεσμα χρειάζεται πολιτική βούληση.

 

 

 

Λευκωσία  8/02/11



























Comments